ISSN 0005-2531 (Print) ISSN 2522-1841 (Online)
BƏZİ KEÇİD ELMENTLƏRİ İONLARININ VƏ ONLARIN AMMONYAKLI KOMPLEKSLƏRİNİN Na-KLİNOPTİLOLİT VƏ Na-MORDENİTLƏ ÇIXARILMASI
F.T.Mahmudov, M.A.Rəhimli, Z.Ə.Cabbarova, Ş.Z.Əfəndiyeva, S.A.Əliyeva, V.X.Əliyeva, T.N.Əsgərova, S.M.Sultanov, A.S.Hümbətova, S.A.Mamedova

Sudan və sənaye maye tullantılarından keçid və ağır metal kationlarının çıxarılması məqsədilə Na-formada modifikasiya olunmuş təbii seolitlər (Azərbaycanın Aydağ klinoptilolit tufları və Çananab mordenit yatağı) tədqiq edilmişdir. Statik və dinamik şəraitdə sorbsiya prosesinin tarazlıq və kinetik xüsusiyyətləri öyrənilmişdir. Xlorid (Ni2+, Co2+, Cu2+, Zn2+, Сd2+) və nitrat (Hg+, Ag+) məhlulları ilə Na formalı seolitlər arasında mübadilə ionlarının paylanma izotermləri qurulmuşdur. Müəyyən edilmişdir ki, Na-seolitlərin metal kationlarına qarşı seçiciliyi məhlulda və bərk fazada Ag+ ionlarına görə dəyişməz, habelə [Ni(NH3)6]2+, [Co(NH3)6]2+, [Cu(NH3)4]2+, [Cd(NH3)6]2+, [Zn(NH3)4]2+ ammikatlarının  aşağı selektivlik və seçiciliyə malik olması  adi ionlar şəklində olan kationlara nisbətən yüksəkdir. Bu fakt Na-seolitlərin rəngli kationlara və  onların ammonyak komplekslərinə müəyyən edilmiş seçicilik diapazonuna uyğun olaraq tədqiq olunan kationları ammonyak şəklində qarışıqdan çıxarmağa imkan verir

doi.org/10.32737/0005-2531-2022-2-34-39

 

 

Açar sözlər : keçid metal ionları, Na-klinoptilolit, Na-mordenit, diffuziya, tarazlıq termodinamik sabiti
Məqaləyə baxın