Sudan və sənaye maye tullantılarından keçid və ağır metal kationlarının çıxarılması məqsədilə Na-formada modifikasiya olunmuş təbii seolitlər (Azərbaycanın Aydağ klinoptilolit tufları və Çananab mordenit yatağı) tədqiq edilmişdir. Statik və dinamik şəraitdə sorbsiya prosesinin tarazlıq və kinetik xüsusiyyətləri öyrənilmişdir. Xlorid (Ni²⁺, Co²⁺, Cu²⁺, Zn²⁺, Сd²⁺) və nitrat (Hg⁺, Ag⁺) məhlulları ilə Na formalı seolitlər arasında mübadilə ionlarının paylanma izotermləri qurulmuşdur. Müəyyən edilmişdir ki, Na-seolitlərin metal kationlarına qarşı seçiciliyi məhlulda və bərk fazada Ag⁺ ionlarına görə dəyişməz, habelə [Ni(NH₃)₆]²⁺, [Co(NH₃)₆]²⁺, [Cu(NH₃)₄]²⁺, [Cd(NH₃)₆]²⁺, [Zn(NH₃)₄]²⁺ ammikatlarının  aşağı selektivlik və seçiciliyə malik olması  adi ionlar şəklində olan kationlara nisbətən yüksəkdir. Bu fakt Na-seolitlərin rəngli kationlara və  onların ammonyak komplekslərinə müəyyən edilmiş seçicilik diapazonuna uyğun olaraq tədqiq olunan kationları ammonyak şəklində qarışıqdan çıxarmağa imkan verir

doi.org/10.32737/0005-2531-2022-2-34-39