ISSN 0005-2531 (Print) ISSN 2522-1841 (Online)
GeTe-Sb2Te3 KVAZİBİNAR SİSTEMİNİN DƏQİQLƏŞDİRİLMİŞ FAZA DİAQRAMI
E.N.Oruclu, S.B.İzzətli, Y.İ.Cəfərov, M.B.Babanlı

 

İşdə diferensial termiki analiz, rentgenfaza analizi və skanedici elektron mikroskopiyası üsulları ilə GeTe-Sb2Te3 kvazibinar sistemində faza tarazlıqları yenidən tədqiq edilmiş və faza diaqramının yeni versiyası qurulmuşdur. Bu diaqramda ilk dəfə olaraq tetradimitəbənzər laylı quruluşlu altı üçlü birləşmənin – Ge4Sb2Te7, Ge3Sb2Te6, Ge2Sb2Te5, GeSb2Te4, GeSb4Te7 və GeSb6Te10 – əmələ gəlməsi göstərilmişdir. Müəyyən edilmişdir ki, ilk iki birləşmə bərkfaza reaksiyaları ilə, digərləri isə peritektik reaksiyalarla parçalanmaqla əriyirlər. Dəqiqləşdirilmiş faza diaqramında kiçik temperatur intervalında baş verən bir sıra nonvariant peritektik reaksiyalar əks olunmuşdur. Bütün üçlü birləşmələrin kristal qəfəs parametrləri Le-Bail metodu ilə dəqiqləşdirilmişdir. Sistemdə GeTe (~12 mol%) və Sb2Te3 (~10 mol%) əsasında homogenlik sahələri mövcuddur. Bundan əlavə, təxminən 10 mol% Sb2Te3 tərkibində romboedrik quruluşdan kubik quruluşa morfotrop faza keçidi aşkar edilmişdir. Kubik fazanın homogenlik sahəsi 700 K-də 2–3 mol% ilə məhdudlaşır

doi.org/10.32737/0005-2531-2025-2-95-103

Açar sözlər : germanium-sürmə telluridlər, faza tarazlıqları, laylı birləşmələr, faza dəyişən materiallar, topoloji izolyator
Məqaləyə baxın
QEYDİYYAT
JURNALIN SONUNCU SAYI
№ 3 2026
MÜNDƏRİCAT
Davamı