Benzazollar arasında kənd təsərrüfatında, tibbdə və digər sahələrdə istifadə olunan müxtəlif vacib xüsusiyyətlərə malik bioloji aktiv maddələr kəşf edilmişdir. Benzimidazolin-2-onlara əsaslanan yeni üzvi birləşmələri sintez etmək, reaksiyada iştirak edən aromatik turşu xloridlərinin nisbi aktivlik seriyasını, reaksiya müddətini və istifadə olunan katalizator miqdarını təyin etmək üçün benzimidazolin-2-onların (Ia, b) aromatik turşu xloridləri (IIa-h) ilə FeCl₃∙6H₂O iştirakı ilə reaksiyaları öyrənilmişdir. Asilləşmə reaksiyaları nəticəsində əmələ gələn 5(6)-aroilbenzimidazolin-2-onların çıxımına əsasən, asilləşmə reaksiyası üçün optimal şərtlər tapılmışdır ki, bunlara əsasən reagentlərin nisbəti Ia,b:IIa-h:FeCl₃∙6H₂O = 1:1.2:1∙10^-2, reaksiya temperaturu 200-205°C, reaksiya müddəti 3 saat təşkil etmişdir. Bu şərtlər altında 5(6)-aroilbenzimidazolin-2-onların (IIIa-p) məhsuldarlığı 40-79% təşkil etmişdir. Məhsulların məhsuldarlığının benzimidazolin-2-onların nukleofillik dərəcəsindən və asilləşdirici maddənin elektrofilliyindən asılı olduğu göstərilmişdir. Müxtəlif əvəzedici benzoil xloridlərin bir sıra nisbi aktivlikləri də müəyyən edilmişdir. Sintez edilmiş birləşmələrin quruluşu İQ, ¹H NMR spektroskopiyası, kütlə spektrometriyası və elementar analiz ilə təsdiqlənmişdir.

doi.org/10.32737/0005-2531-2026-1-64-73