Qazma məhlulları quyuların qazılması prosesində mühüm rol oynayır və quyunun divarlarının sabitliyini təmin etmək, kəsiklərin çıxarılması və geofiziki ölçmə alətləri üçün siqnalların ötürülməsi kimi əsas funksiyaları yerinə yetirir. Lakin çatlamış süxurlarda qazma zamanı qazma məhlulunun məsamə və çat şəbəkəsinə daxil olması quyunun divarlarında qeyri-sabitlik, süxurun keçiriciliyinin artması və dövretmə itkisinə səbəb ola bilər. Bu problemin qarşısını almağın perspektivli üsullarından biri süxurların kimyəvi üsulla işlənməsi və onların mexaniki möhkəmliyinin artırılmasıdır. Bu tədqiqatda kimyəvi qatqılar – sink sulfat (ZnSO₄) və natrium florid (NaF) – karbonat süxurlarının mexaniki xüsusiyyətlərinə təsiri araşdırılmışdır. Təcrübələr ZnSO₄ (0.1 M) və NaF (0.1 M və 0.9 M) məhlulları ilə işlənmiş əhəngdaşı nümunələri üzərində aparılmışdır. Emaldan əvvəl və sonra nümunələrin sərtliyi və keçiriciliyi qiymətləndirilmişdir. Nəticələr göstərmişdir ki, ZnSO₄ (0.1 M) ilə emal əhəngdaşının sərtliyini 19% artırmış və keçiriciliyi 76% azaltmışdır ki, bu da karbonat süxurlarının möhkəmləndirilməsində yüksək effektivlik göstərir. Əksinə, NaF-in 0.1 M konsentrasiyası ilə aparılan emal əhəngdaşının mexaniki xüsusiyyətlərinə əhəmiyyətli təsir göstərməmişdir, lakin konsentrasiyanın 0.9 M-ə qədər artırılması sərtlikdə cəmi 3.8% artıma səbəb olmuşdur. Beləliklə, ZnSO₄ NaF ilə müqayisədə karbonat süxurlarının möhkəmləndirilməsində əhəmiyyətli dərəcədə daha effektiv olmuşdur. Əldə edilən nəticələr karbonat süxurlarında quyunun divarlarının möhkəmləndirilməsi üçün kimyəvi emal üsulunun tətbiq edilə biləcəyini təsdiqləyir.

doi.org/10.32737/0005-2531-2026-1-47-55