Bu tədqiqat alüminium tullantılarından hidrogen istehsal etmək üçün kalium hidroksid və kalsium hidroksid kimi qələvilərin istifadəsini araşdırır. Tədqiqat müxtəlif qələvi həcmlərinin və temperaturlarının hidrogenin əmələ gəlməsinə necə təsir etdiyini araşdırır. Nəticələr göstərir ki, kalsium hidroksid hidrogen istehsalını azaltsa da, daha yüksək temperaturlar və kalium hidroksid həcmləri onu artırır. Qiymətləndirilən dəyişənlərlə fərqli qələvi və onun konsentrasiyasının funksiyası kimi aşkar edilən sürət sabiti arasındakı əlaqə çoxdəyişkənli reqressiya analizi istifadə edilərək proqnozlaşdırılır. Qarışığın həcm nisbətinin dəyişdirilməsinin hidrogen istehsalına təsiri KOH/Ca(OH)₂-dan H2 əmələ gəlməsi ilə əlaqədar öyrənilmişdir. Əhəmiyyətli miqdarda hidrogen istehsal etmək üçün proqnozlaşdırılan KOH/Ca(OH)₂ nisbəti diapazonunun 2.0-2.5 ətrafında olduğu görünür. Reqressiya tədqiqatı əla uyğunluğu təsdiqləyir ki, bu da asılı dəyişəndəki dəyişikliyin 80.25%-ni müstəqil dəyişənlər izah edir, əsas təsirli dəyişən isə zamandır. Variasiya təhlili (ANOVA) cədvəlindən məlum olub ki, asılı dəyişəndəki dəyişkənliyin 76.22%-i müstəqil dəyişənlər tərəfindən izah olunur, zaman isə asılı dəyişənə daha böyük təsir göstərir. Qalıqların histoqramı modelin etibarlılığını təsdiqləyir, lakin modelin müəyyən aspektlərinə işarə edir və burada məlumatların uyğunluğuna əsasən təkmilləşdirmə və ya əlavə araşdırma tələb oluna bilər. KOH və Ca(OH)2-nin müxtəlif konsentrasiyaları 100 ml qarışıqda hidrogen əmələ gəlməsinə təsir göstərir və bu, maksimum hidrogen həcmini KOH/Ca(OH)2 nisbətinə qarşı maksimum hidrogen-qaz dispersiyası vaxtında öyrənir. Hər iki müstəqil dəyişəndəki dəyişikliklər səbəbindən maksimum H2-nin əhəmiyyətli dərəcədə dəyişdiyini göstərən qrafiki yoxlamaq üçün ikinci bir keçid tələb olunur.

doi.org/10.32737/0005-2531-2026-2-92-124