ISSN 0005-2531 (Print) ISSN 2522-1841 (Online)
MODİFİKASİYA OLUNMUŞ 4-AMİNOANTİPİRİN LİQANDI İLƏ Dİ- VƏ TRİORQANOQALAY(IV) KOMPLEKSLƏRİNİN SİNTEZİ, QURULUŞUNUN MÜƏYYƏN EDİLMƏSİ VƏ ANTİOKSİDANT AKTİVLİYİNİN QİYMƏTLƏNDİRİLMƏSİ
Najilaa N. Hussein, Dhekra Jawad Hashim, Rana S. Al-Shemary, Angham G. Hadi, Sadiq J. Baqir

Yeni liqand olan 2-[(1,5-dimetil-3-okso-2-fenilpirazolidin-4-il)amino] sirkə turşusu (DPA) 4-aminoantipirinin xlorsirkə turşusu ilə reaksiyası nəticəsində sintez edilmişdir. Alınmış DPA liqandı müvafiq orqanoqalay(IV) xlorid duzları (Ph₃SnCl, Bu₂SnCl₂ və Me₂SnCl₂) ilə kondensləşmə reaksiyaları vasitəsilə uyğun olaraq trifenilqalay(IV), dibutilqalay(IV) və dimetilqalay(IV) komplekslərinin alınması üçün istifadə olunmuşdur. Sintez edilmiş komplekslər infraqırmızı spektroskopiya (İQ), çoxnüvəli nüvə maqnit rezonansı spektroskopiyası (¹H və ¹¹⁹Sn NMR) və element analizi üsulları ilə sistemli şəkildə xarakterizə edilmiş və onların quruluşu təsdiq olunmuşdur. DPA-nın və onun orqanoqalay(IV) komplekslərinin antioksidant qabiliyyəti iki standart üsulla qiymətləndirilmişdir: DPPH (2,2-difenil-1-pikrilhidrazil) radikalının neytrallaşdırılması və CUPRAC (mis(II) ionunu reduksiya edən antioksidant tutum) üsulu. Nəticələr göstərmişdir ki, həm triorqanoqalay(IV), həm də diorqanoqalay(IV) kompleksləri sərbəst DPA liqandı ilə müqayisədə xeyli yüksək inhibisiya faizləri nümayiş etdirir. Bu, antioksidant qabiliyyətinin artırılmasında Sn(IV) mərkəzlərinin həlledici rolunu vurğulayır. Xüsusilə trifenilqalay(IV) karboksilat kompleksi hər iki üsulda ən yüksək nəticəni göstərmişdir. Bu, fenil əvəzedicilərinin yaratdığı spesifik elektron və sterik xassələrlə izah olunur

Açar sözlər : xlorsirkə turşusu, kondensləşmə, karboksilat kompleksi, orqanoqalay əvəzediciləri, antioksidant qabiliyyəti, koordinasiya həndəsəsi, lipofillik.
Məqaləyə baxın