ISSN 0005-2531 (Print) ISSN 2522-1841 (Online)
3-ALKİLAMİNOMETİLENSULFAMİDLƏR HETEROSİSTEMLƏRİN SİNTEZİNDƏ VƏ ALINAN MADDƏLƏRİN XASSƏLƏRİ
S.Ə.Məmmədov, L.S.Əliyeva, N.P.Ladoxina, F.A.Fətəlizadə, L.M.Şahgəldiyeva

 

Paraform və ya benzaldehid iştirakı ilə arilsulfamidlərin alkilaminlə metilləşməsi reaksiyası öyrənilmişdir. Katalizator kimi NaOH-dan istifadə olunmuşdır. Katalizatorun miqdarı artdıqca metilensulfamidin çıxımı da artır. Benzaldehidlə maddə çıxımı paraform iştirakı ilə aparılmış aminometilensulfamidlərin çıxımından az olur. Sulfamidlərin aromatik fraqmentində 4 vəziyyətdə amin qrupu maddə çıxımına pis təsir edir. Metilen­sulfamidlərin tərkibində aktiv metilen qrupun olması onlarin dipolyarofillərlə (asetilaseton, aseto­sirkə efiri ilə) funksionaləvəzolunmuş pirrollar əmələ gətirirlər. Heterotsiklləşmədə streptosid iştirak ilə maddə çıxımı metilenbenzol- və ya -toluolsulfamidlərdəkindən az olur. Sintez olunmuş birləşmələrin bak­te­risid xassəsı öyrənildikdə müəyyən edilmişdir ki, aromatik fraqmentdə 4-vəziyyətində (streptosid) aminoqrupp olduqda başqa törəmələrə nisbətən çox effektli olur. Streptosiddən alınmış törəmələr içərisində 1-(4-amino­fenil­sul­fonil)-2-izobutilamino-3,5-dimetilpirrol stafilokokka və qarın yatalağına qarşı çox effektlidir.

 

Açar sözlər : arilsulfamidlər, dipolyarofillər, sinxron heterotsiklləşmə, imidazollar, pirrollar, pirrolidon, antimikrob aktivlik
Məqaləyə baxın